چند لحظه منتظر بمانید

آکادمی ایلیاسیستم
  • دسته: مقالات آموزشی
  • نویسنده: علی نخعی

تندخوانی چیست و چرا برای دانش آموزان و دانشجویان اهمیت زیادی دارد؟

تندخوانی چیست و چرا برای دانش آموزان و دانشجویان اهمیت زیادی دارد؟

تا به حال برایتان پیش آمده که یک کتاب، جزوه یا فصل درسی را جلوی خودتان بگذارید و ببینید ساعت‌ها گذشته، اما هنوز بخش زیادی از مطالب را نخوانده‌اید؟ یا هنگام مطالعه مدام به ابتدای جمله برمی‌گردید، حواستان پرت می‌شود و احساس می‌کنید سرعت خواندنتان بسیار پایین است؟

تندخوانی مجموعه‌ای از مهارت‌ها و تکنیک‌های مطالعه است که به شما کمک می‌کند با مدیریت بهتر چشم، توجه و فرایند مطالعه، در زمان کمتری مطالب بیشتری را بررسی کنید. البته تندخوانی به معنای «سریع رد شدن از روی کلمات» نیست؛ هدف اصلی، پیدا کردن تعادل میان سرعت، تمرکز و درک مطلب است.

در این مقاله می‌خواهیم از صفر با تندخوانی آشنا شویم، ببینیم چگونه می‌توان سرعت مطالعه را افزایش داد و چه تمرین‌هایی برای شروع مناسب هستند.

تندخوانی چیست؟

تندخوانی یا Speed Reading به مجموعه‌ای از روش‌ها گفته می‌شود که برای افزایش سرعت خواندن و در عین حال حفظ سطح مناسبی از درک مطلب مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در مطالعه معمولی ممکن است چشم شما کلمه‌به‌کلمه حرکت کند یا بارها به بخش‌هایی از متن برگردید. تندخوانی تلاش می‌کند این فرایند را هدفمندتر کند؛ برای مثال، به جای تمرکز جداگانه روی تک‌تک کلمات، بتوانید گروهی از کلمات یا یک عبارت را در یک نگاه دریافت کنید.

بنابراین یک تصور اشتباه مهم را باید کنار بگذاریم: تندخوانی یعنی سریع‌تر خواندن، نه بدون فهمیدن.

اگر سرعت مطالعه افزایش پیدا کند اما درک مطلب به‌شدت کاهش یابد، نمی‌توان آن را یک مطالعه مؤثر دانست.

چرا بعضی افراد کند مطالعه می‌کنند؟

سرعت پایین مطالعه همیشه به معنی کمبود توانایی نیست. عوامل مختلفی می‌توانند باعث کندخوانی شوند.

۱. خواندن کلمه‌به‌کلمه

برخی افراد هنگام مطالعه، هر کلمه را به صورت جداگانه پردازش می‌کنند. این کار باعث می‌شود حرکت چشم و پردازش ذهنی زمان بیشتری نیاز داشته باشد.

۲. برگشت مداوم چشم

گاهی چشم بدون اینکه واقعاً به آن نیاز داشته باشیم به کلمات یا جمله‌های قبلی برمی‌گردد. این رفتار می‌تواند سرعت مطالعه را کاهش دهد.

۳. زیرلب خواندن

وقتی هنگام مطالعه در ذهنمان تک‌تک کلمات را با صدای ذهنی یا زیرلب تکرار می‌کنیم، ممکن است سرعت مطالعه به سرعت گفتار نزدیک شود.

۴. حواس‌پرتی

حتی اگر چشم‌ها روی کتاب باشند، ذهن ممکن است جای دیگری باشد. مطالعه بدون تمرکز معمولاً باعث می‌شود مجبور شویم یک متن را چند بار بخوانیم.

۵. نداشتن هدف مشخص

اگر قبل از مطالعه ندانیم دقیقاً دنبال چه چیزی هستیم، احتمال دارد زمان زیادی را صرف جزئیاتی کنیم که برای هدف فعلی ما اهمیت چندانی ندارند.

فواید تندخوانی برای افراد مختلف

یادگیری مهارت‌های مطالعه سریع می‌تواند در موقعیت‌های مختلف مفید باشد.

صرفه‌جویی در زمان

اگر بتوانید با حفظ درک مناسب، سرعت مطالعه خود را افزایش دهید، زمان کمتری برای خواندن حجم مشخصی از مطالب نیاز خواهید داشت.

امکان مطالعه مطالب بیشتر

دانش‌آموز، دانشجو یا فردی که به مطالعه علاقه دارد، معمولاً با حجم زیادی از اطلاعات روبه‌رو است. افزایش سرعت مطالعه می‌تواند مدیریت این حجم را آسان‌تر کند.

افزایش تمرکز

تمرین‌های تندخوانی فقط درباره سرعت نیستند. بسیاری از تمرین‌ها روی توجه، دنبال کردن متن و کاهش عوامل حواس‌پرتی نیز تمرکز دارند.

مدیریت بهتر زمان مطالعه

وقتی بدانید تقریباً با چه سرعتی مطالعه می‌کنید، می‌توانید زمان موردنیاز برای خواندن یک کتاب، فصل یا جزوه را بهتر تخمین بزنید.

چگونه تندخوان شویم؟

تندخوان شدن یک مهارت است و مانند بسیاری از مهارت‌ها با تمرین بهتر می‌شود. انتظار نداشته باشید در یک روز سرعت مطالعه‌تان چند برابر شود.

برای شروع می‌توانید این مراحل را دنبال کنید:

مرحله اول: سرعت فعلی خود را اندازه بگیرید.

قبل از هر تمرینی، بهتر است بدانید در حال حاضر با چه سرعتی مطالعه می‌کنید.

یک متن نسبتاً ساده انتخاب کنید، زمان مطالعه را اندازه بگیرید و در پایان بررسی کنید چه مقدار از متن را خوانده‌اید و چه میزان از آن را به خاطر سپرده‌اید.

این اندازه‌گیری به شما کمک می‌کند پیشرفت خود را در آینده مقایسه کنید.


مرحله دوم: هدف مطالعه را مشخص کنید.

قبل از شروع، از خودتان بپرسید:

«دقیقاً برای چه چیزی این متن را می‌خوانم؟»

گاهی هدف شما یادگیری عمیق است و گاهی فقط می‌خواهید ایده اصلی یک متن را پیدا کنید. روش مطالعه در این دو حالت یکسان نیست.

مرحله سوم: دامنه دید خود را تمرین دهید

یکی از مهارت‌های مهم در مطالعه سریع، کاهش وابستگی به خواندن تک‌کلمه‌ای است. به جای اینکه هر کلمه را کاملاً جداگانه ببینید، تلاش کنید عبارت‌ها و گروه‌های کوتاه کلمات را در کنار هم مشاهده کنید.

مرحله چهارم: برگشت چشم را کاهش دهید

هنگام مطالعه تلاش کنید مسیر حرکت چشم روی متن منظم‌تر باشد. البته برگشت به متن همیشه اشتباه نیست؛ اگر مطلب دشوار یا تخصصی باشد، بازخوانی می‌تواند کاملاً طبیعی و حتی ضروری باشد. هدف این است که بازگشت‌های غیرضروری را کاهش دهید.

مرحله پنجم: تمرین منظم داشته باشید.

تندخوانی مانند یک مهارت ورزشی است؛ تمرین پراکنده معمولاً نتیجه محدودی دارد. روزانه چند دقیقه تمرین هدفمند می‌تواند شروع مناسبی باشد. بهتر است سرعت را به تدریج افزایش دهید و همزمان درک مطلب را بررسی کنید.

خوشبختانه آکادمی ایلیاسیستم، برگزار کننده دوره آموزش تندخوانی و تقویت حافظه است که برای اطلاعات بیشتر می توانید با شماره 05138411833 و یا 09156700637 تماس بگیرید

یک سوال مهم؛آیا تندخوانی برای همه متن‌ها مناسب است؟

جواب این سوال،خیر است. این یکی از مهم‌ترین نکاتی است که هنگام یادگیری تندخوانی باید بدانید.

برای یک متن ساده، مرور یک مقاله یا پیدا کردن اطلاعات مشخص، می‌توان سریع‌تر مطالعه کرد. اما هنگام مطالعه یک متن تخصصی، حل مسئله، یادگیری یک مفهوم جدید یا بررسی یک مطلب دشوار، ممکن است لازم باشد سرعت مطالعه را کاهش دهید. بنابراین یک فرد ماهر در مطالعه فقط سریع نمی‌خواند؛ بلکه می‌داند چه زمانی سریع بخواند و چه زمانی آهسته‌تر مطالعه کند.

رابطه تندخوانی و درک مطلب

مهم ترین موضوع در مورد بحث تندخوانی و آموزش تندخوانی، این است که آیا تندخوان و مطالعه سریع، باعث کاهش درک مطلب می شود؟ لزوماً نه؛ اما افزایش سرعت بدون توجه به درک مطلب می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد.

فرض کنید فردی یک فصل را در ۱۰ دقیقه می‌خواند اما تقریباً هیچ‌چیز از آن را متوجه نمی‌شود. افزایش سرعت در این حالت پیشرفت محسوب نمی‌شود. هدف بهتر این است که به تدریج سرعت را افزایش دهید و بعد از هر تمرین، میزان درک خود را بررسی کنید.

سرعت + تمرکز + درک مطلب = مطالعه مؤثر

یک تمرین ساده برای شروع تندخوانی

یک متن حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ کلمه‌ای انتخاب کنید.

ابتدا زمان بگیرید و متن را با سرعت طبیعی خود بخوانید. سپس بدون اینکه عمداً سرعت را بسیار زیاد کنید، تلاش کنید حرکت چشم‌ها منظم‌تر باشد و از برگشت‌های غیرضروری جلوگیری کنید.

در پایان، بدون نگاه کردن به متن، سه تا پنج نکته اصلی آن را یادداشت کنید.

حالا نتیجه را با مطالعه قبلی مقایسه کنید.

اگر توانسته‌اید در زمان مشابه، متن را سریع‌تر بخوانید و نکات اصلی را همچنان به خاطر داشته باشید، در مسیر درستی قرار گرفته‌اید.

جمع بندی 

تندخوانی یک مهارت برای سریع‌تر و هدفمندتر مطالعه کردن است. برای افزایش سرعت مطالعه ابتدا باید وضعیت فعلی خود را بشناسید، سپس روی مهارت‌هایی مانند تمرکز، حرکت چشم، کاهش برگشت‌های غیرضروری و مطالعه عبارت‌محور کار کنید. مهم‌تر از همه، افزایش سرعت نباید به قیمت از دست رفتن درک مطلب تمام شود. اگر به‌صورت منظم تمرین کنید، می‌توانید به مرور زمان سرعت مطالعه، مدیریت زمان و کیفیت مطالعه خود را بهبود دهید.

علی نخعی

نویسنده: علی نخعی

پیامی بگذارید